Waarom geloven mensen?

IMG_4348
Foto: Cynthia Wals

Eigenlijk is het weer tijd voor een stukje over minimalisme of epische outdooravonturen, maar ik kan het niet laten om iets over afgelopen weekend te schrijven. Ik zat een paar dagen in een klooster. Dus sorry, maar het wordt toch een hoogdravend zelfinzichtverhaal.

Mijn huisgenoot had me meegevraagd naar de Abdij van de Benedictinessen in Oosterhout. Het gedachtengoed van Benedictus, die Katholiek was, heeft verdacht veel weg van een aantal Boeddhistische principes: leven in aandacht, contemplatie en menselijke waardigheid. Daarom durfde ik het wel aan. Ik had voor vertrek niet helemaal helder wat ik zocht, maar ik had zin in stilte. En ik wilde een poging doen om mijn eigen culturele achtergrond te begrijpen, of religie aan mijn spirituele overtuigingen te toetsen.

Zo kwam ik mezelf ‘s morgens om zes uur tegen met een psalmboek in mijn hand. Vóór me gelovige mensen, achter me gelovige mensen, en ik las aarzelend wat daar stond en begreep er geen hout van. Dat ritueel herhaalde zich zes keer per dag. Het was intrigerend, want er gebeurde iets heiligs maar ongrijpbaars. De zusters zaten in het zwart op de kerkbanken, zongen, stonden op, bogen, baden. Of lazen evangelische teksten over lammeren en alpha’s en omega’s. Alles met een vanzelfsprekende toewijding en waardigheid die zich door het hele klooster verspreide. Ik voelde het wel, maar ik snapte het niet.

Ik wilde die heiligheid absorberen en het tegelijkertijd op een veilige afstand houden. Verwarrend. ‘s Avonds op mijn meditatiekussen kwam ik behoorlijk wat weerstand tegen. De spiritualiteit gonsde door me heen, maar religie ging er niet in. Ik dacht dat God ‘iets’ was dat overal is en ons allemaal verbindt, en daar kon ik – zolang ik het niet God hoefde te noemen – aardig mee leven. Nu wist ik het niet meer. Waarom geloven ze? Wat geloven ze überhaupt? Hier werd een grootmacht aanbeden die ik mijn hele leven met veel scepsis had ontweken. ‘Mensen die geloven zijn dom, en de Kerk is achterlijk,’ vat de ideeën waar ik mee ben opgegroeid wel zo’n beetje samen. Maar nu raakte juíst die aanbidding me zo, en ik had het gevoel dat ik iets miste.

Tijdens een hoogtheologisch vragenrondje met de gastenzuster probeerde ik mijn belevingswereld te updaten. ‘We leren eenvoudiger worden, om te zien waar het om gaat’. Oké, kan ik helemaal inkomen. En: ‘buiten het klooster mis ik meer dan er binnen, ik raak daar iets kwijt’. Snap ik heel goed. Maar is God een persoon of een aanwezigheid? En wat betekent het dat God naar ons verlangt, en wij naar Hem? Daar word ik een beetje bang van (alleen al omdat het met hoofdletters zo’n indruk maakt). En toch realiseerde ik me dat ik, los van al het Katholieke vakjargon, dat verlangen herken. Huh?

20131130_145648Toen ik na twee dagen tussen scepsis en devotie weer bij positieven kwam, besefte ik wat me zo geraakt heeft: de waardigheid, en waardering van het leven. Iedere seconde is heilig, iedere handeling is heilig, iedere gedachte, ieder woord en ieder gebaar is heilig. Niet omdat ze in het klooster alles zo perfect doen, maar omdat het leven van nature heilig is, ook als de perfectie ver te zoeken is. Wie contempleert, mediteert en bidt, realiseert zich dat sneller dan wie dag in dag uit excelsheets invult en tv kijkt. Ik denk dat spiritualiteit de verbinding met die heiligheid is, en religie het aanbidden van de schepper ervan. Religie kreeg een hele nieuwe betekenis voor me, één waarin je in een oorzaak voor heiligheid gelooft. Dat had ik me nooit zo gerealiseerd.

Ik heb veel nieuwe dingen gedaan de afgelopen tijd, en bewust of onbewust check ik steeds of het bij me past. Na een paar uur mediteren wist ik dat spiritualiteit toch wel mijn ding is. Maar of ik ook religieus kan zijn? Nu, een week later, denk ik dat die vraag niet relevant is. Ik zoek een zekere waarheid of echtheid, zoals iedereen die in meer of mindere mate zoekt. Die zou je God kunnen noemen, en daar zou je psalmen voor kunnen zingen. Dat is de manier van de Kerk, van het Christendom. Met het klooster als plaats waar monniken en monialen hun leven wijden aan die zoektocht. Ik vind dat niet langer achterlijk, maar inspirerend.

Toch zoek ik die waarheid ergens anders. Buiten? In de tuin stond een Berk met grote hangende takken (en een hoofdletter). Voor mij de meest heilige plek van het hele complex. God en ik begrepen elkaar daar beter dan binnen de bakstenen constricties van de kerk. Als ik terugkijk op mijn leven (en naar het thema van mijn blog spiek), heb ik dat altijd wel geweten. De laatste dag in het klooster besefte ik dat ik op die weg verder ga. En zo houd ik de scheidslijn tussen spiritualiteit en religie nog even lekker vaag. Tot ik God op een dag misschien tegenkom, als ik weer eens onder een rots slaap of door het bos banjer.

Advertenties

2 reacties op ‘Waarom geloven mensen?

  1. Wat een heerlijke manier van overdenken, diep en met veel humor.
    Zo houdt jij het wel uit met jezelf!
    Mooi om jou verwonderingen te mogen lezen. Wil je nog een mooie foto van de grote Berk? Die is mij ook niet ontgaan :)
    Liefs Cynthia

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s