Lichtgewicht paklijst voor de winter

Ik heb een week met mijn winterspullen door de Harz gesjouwd. Onnodig veel gewicht, want het was +10 en ik heb veel dingen niet gebruikt. Maar diezelfde rugzak moet zometeen mee naar Zweden, en dan ben ik blij met mijn donsjas en wanten. In de loop van de week meer over de Harz, nu nog de beloofde winterpaklijst (ik schrijf de komende tijd op mijn telefoon, dus het kan dat de opmaak een beetje tegenvalt).

Fietsen en wandelen met lichtgewicht bepakking is geen grote uitdaging meer. Spullen worden steeds lichter en als het goed weer is, blijft de tent thuis. In de winter is dat een stuk lastiger. Warm en droog blijven zijn geen luxe maar noodzaak, onderkoeling wordt een serieus risico en tekort aan brandstof of verdwalen zijn niet meer gewoon een beetje vervelend, maar bedreigend. Allerlei extra’s die je bij ultralight backpacken thuislaat, komen nu weer op de paklijst: een thermosfles, heavy duty brander, driezeisoenstent en gps-apparaat. In de winter wil je geen grammen voor veiligheid inwisselen.

Toch valt er wel wat te winnen. Mijn bepakking zit nu rond de 13 kilo, exclusief eten en water (en dat tikt lekker aan, waardoor ik alsnog 17 kilo draag). Lichtgewicht reizen is niet alleen de kunst van veel geld uitgeven (is dat een kunst?), maar ook de kunst van het thuislaten. Als je meer ervaring en zelfvertrouwen krijgt, wordt de lijst met spullen ‘voor het geval dat’ steeds kleiner.

Met winterkamperen heb ik minimale ervaring. Op blogs van anderen lees ik dat ze hun tent thuislaten (ze bouwen elke dag een sneeuwhol, wat best veel tijd kost en waar je diepe poedersneeuw nodig hebt). Ik heb wel eens in -20 in een bivakzak buiten gelegen, dus als het moet weet ik dat dat kan, maar als het waait of sneeuwt is het niet heel comfortabel. Anderen nemen geen thermosfles mee maar smelten onderweg sneeuw en dragen hun drinkflessen met de dop omlaag, omdat flessen van boven naar beneden toe bevriezen. Zo blijft de drinkopening ijsvrij. Weer anderen laten hun brander thuis en vertrouwen op houtvuur. Het hangt van de omgeving, vaardigheden en behoefte aan luxe af wat je mee moet nemen.

20160224_080512
Sneeuwhol a.k.a. Quinzhee

De paklijst hieronder is bedoeld voor temperaturen tussen de 0 en -20 graden, waarbij veiligheid hoge prioriteit heeft, er voldoende sneeuw is om drinkwater te smelten maar niet genoeg hout om een vuur te maken. Denk aan Lapland.

Ik heb trouwens liever -12 dan -2 graden. Veel mensen denken dat -12 gevaarlijk is, maar op vrieskou kun je je goed kleden. Als er sneeuw ligt, en je hebt een brander, heb je altijd drinkwater bij de hand. Er zijn geen insecten, vliegen, muggen of teken. -2 is gevaarlijker omdat je slaapzak en kleding snel vochtig worden. Dan moet je blijven bewegen en een plek vinden om je spullen te drogen.

Hieronder per categorie een toelichting op mijn winterspullen. Mijn volledige bagagelijst vind je hier: Bagagelijst

Slapen
Het geheim voor een warme nacht is dons. Dons is tot een klein pakketje samen te drukken en geeft veel isolatie voor weinig pakvolume en gewicht. Mijn slaapzak (Vaude Rotstein 950) heeft een comforttemperatuur van -8 graden. Gecombineerd met een warme lakenzak (Sea to Summit Reactor Extreme), thermo-ondergoed en een donsjas, kwam ik hier bij -20 de nacht mee door. Als ik iets van dons koop, let ik op de Responsible Down Standard (RDS), een keurmerk voor diervriendelijk productie.

Mijn slaapmat (Thermarest NeoAir XLite) is eigenlijk niet geschikt voor koude omstandigheden. Toch heeft ook die de -20 overleefd. Dit jaar neem ik een goedkoop, lichtgewicht schuimmatje mee voor wat extra isolatie. Hier kan ik ook op zitten als ik pauze neem.

Ik ga met een tent (Vango Banshee 200, in de link zie je de Vango Banshee Pro, dit is het nieuwere model) én bivakzak (Exped VentAir) op pad. Ik heb nog een andere tent die 500 gram lichter is (Nordisk Telemark 1 LW + grondzeil) maar omdat ‘ie zo klein is heb ik daarin veel last van condens. Strikt genomen kan de bivakzak wel thuisblijven, maar mét ben ik veel flexibeler. Bij helder weer kan ik buiten liggen en sterren kijken. Ik kan een sneeuwhut bouwen om in te slapen. En bij trektochten met een groep is een bivakzak altijd verplicht voor noodgevallen.

Slapen gram
Tent Vango Banshee 200

(Korte tochten: Tent Nordisk Telemark 1 LW + grondzeil)

1800

(1271)

Haring Quechua Ultralight (x6) 36
Bivakzak Exped VentAir 620
Slaapzak Vaude Rotstein 950 1450
Lakenzak Sea to Summit Reactor Extreme 400
Slaapmat Thermarest NeoAir XLite Regular 350
Schuimmatje 100

Koken

Gas en spiritus zijn onder het vriespunt niet betrouwbaar. De meeste winterkampeerders nemen daarom een bezinebrander mee. Voor wie, zoals ik, geen benzinebrander heeft, is wintergas een oplossing. In Noorwegen werkte dit bij -15 nog prima. Het voordeel van gas is dat het licht is. De brander zelf is wel wat zwaarder dan een ultralichte variant. Dat komt omdat de pan en de brander (MSR Reactor) een geïntegreerd systeem zijn waardoor je snel een liter water aan de kook hebt. Dat lijkt luxe, maar in de sneeuw moet je meerdere keren per dag drinkwater smelten.

Een thermosfles (Thermos Ultimate 900 ml) is handig om door de dag heen drinkbaar water te hebben. Deze thermosfles is wat duurder, maar was het lichtste dat ik kon vinden (250 gram lichter dan een goedkope thermosfles van Decathlon). Water in een gewone fles bevriest snel. Op de rest van het kookgerei bespaar ik gewicht met mijn titanium spork (Optimus) en door bord en bestek thuis te laten.

Microvezeldoekjes zijn ideaal om mee af te drogen, schoon te maken en om je brander in te wikkelen zodat je pan niet beschadigd.

Ik heb altijd een fire steel (Light my Fire) mee als back-up voor het geval de aansteker het begeeft. Waterzuiveringstabletten zijn niet echt nodig omdat koken een goede zuiveringsmethode is, maar omdat ze zo licht zijn, heb ik ze toch altijd bij me.

Koken gram
Kookset MSR Reactor gasbrander en pan (1,7L) 550
Primus wintergas (450 g) 450
Fire steel Light my fire (incl. tondel) 85
Aansteker 25
Thermosfles Thermos Ultimate 900 ml 400
Spork Optimus titanium opvouwbaar 23
Waterzuiveringstabletten Oasis (strip van 10) 2
Spons 7
Microvezeldoekje 30

Kleding

Naast een extra broek, extra (dunne) fleecetrui, regenbroek en waterdichte jas heb ik een aardige verzameling thermokleding mee. Bijna alles komt van Decathlon. Mijn donsjas is voor als ik stil zit of in de slaapzak lig (Simond Alpinisme). Hij is klein en licht en veel warmer dan de warmste trui.

Winterkleding gaat meestal in laagjes. Dat betekent: twee paar handschoenen, twee mutsen, een thermobroek onder een gewone broek. Zodat je iets uit kunt trekken als je beweegt, en iets aan kunt trekken als je stil zit. In mijn waterdichte wanten (Malaku) zit ook dons. Ik heb ze een maat te groot gekocht zodat er nog dunne handschoenen onder kunnen. Zo kan ik mijn vingers gebruiken als dat nodig is zonder dat ze direct bevriezen. Ik heb ook nog een paar normale fleecewanten mee voor tijdens het wandelen. De onderhandschoenen alleen zijn dan te koud, en de waterdichte wanten te warm.

Op mijn hoofd heb ik een simpele, dunne fleecemuts (Wed’ze skimuts) die ik ’s nachts over mijn ogen kan trekken. Daar overheen kan nog een warme muts van de legerdump met oorflappen. Een buff gebruik is als sjaal of gezichtsbescherming bij wind.

En aan mijn voeten zo’n zelfde systeem: dunne synthetische sokken (geen katoen, nóóit katoen, dat wordt koud als het nat is), warme wollen of synthetische sokken en snowboots (Columbia). Daar overheen draag ik gamaschen (legerdump) zodat er geen sneeuw in mijn schoenen komt.

Ik draag (merino)wollen boxershorts die warm zijn en snel drogen. Heel sexy. En ze gaan niet stinken, dus je kunt ze gerust twee weken aanhouden. Ook heel sexy.

Kleding – thermo gram
Donsjas Simond 350
Thermoshirt merinowol Forclaz (V-hals) 120
Thermoshirt Wed’ze (met col) 162
Thermobroek Wed’ze 175
Thermolegging van Zeeman 115
Wanten Malaku dons waterdicht 151
Handschoenen fleece Quechua Forclaz 100 60
Onderhandschoenen Wed’ze 35
Muts dik legerdump (met oorflappen) 220
Muts dun Wed’ze 64
Buff 32
Boxer merinowol Fjellrap Bergans 70
Boxer merinowol Sensor 70
Snowboots Columbia 1110

Toilettas

Standaard: een kindertandeborstel, tandpasta, kam en een klein potje shampoo (voor haar, lichaam, kleding en afwas).

Met winterkamperen is een potje vaseline geen overbodige luxe. Als je huid vettig is, bevriest ‘ie minder snel. Ook zonnebrandcrème is nodig. Vitamine D-pillen zijn handig als je langere tijd weg bent en de zon niet boven de horizon komt (denk weer aan Lapland).

Wat áltijd thuis kan blijven is een toilettas. Zonde van die 150 gram. Toiletspullen stop ik in een ziplock zakje.

Toiletartikelen gram
Handdoek microvezel 80
Shampoo samplepotje 60
Kam 25
Zonnebrandcrème 40ml 50
Vaseline (klein potje) 15
Tandenborstel 20
Tandpasta 75ml 100
Haarelastiek 2
Tampon 4
Oordopjes (incl doosje) 6
Vitemaninepillen 50
Toiletpapier rol 100

Elektronica

Elektronica is zwaar. Ik probeer het zoveel mogelijk thuis te laten. Maar in de winter ontkom ik er niet aan om mijn GPS-apparaat (Garmin Etrex 20) mee te nemen. Mijn telefoon doet het misschien niet meer bij -20 (ook al is het een rugged phone) en ik wil niet verdwalen in een white out. Ik heb er Duracel Industrial batterijen in die het bij -40 zouden moeten doen. Hetzelfde geldt voor mijn GPS-tracker (SPOT Gen3) en hoofdlamp (Black Diamond Ion).

De meeste winterkampeerders maken een enorm ding van een goeie, zware hoofdlamp vanwege de korte dagen. Ik gebruik mijn hoofdlamp eigenlijk nooit omdat ik onthoud waar ik mijn spullen heb gestopt en liever aan het donker wen dan alleen de lichtbundel voor me te kunnen zien. Ik heb hem alleen maar mee voor noodgevallen.

Elektronica gram
Telefoon Nomu S20 Pro 220
Battery pack 10000 mAh 240
Garming Etrex 20 147
SPOT Gen3 gps-tracker 136
Apparaat voor internetbankieren 27
Hoofdlamp Black Diamond Ion 55
Horloge 35
Reservebatterijen AA 24
Reservebatterijen AAA 11
USB-kabel 30
USB-stekker 35

Gereedschap

Mijn mes (Mora Companion) is zwaar. Ik gebruik hem niet alleen om mijn brood te smeren, maar ook om hout te kloven voor een vuurtje. Daar tegenover staat de kleinste multitool die ik kon vinden (Leatherman Squirt PS4).

Potentieel overbodig: een thermometer (Coghlans) en kompas. Die geven me nog een beetje gevoel van controle als alle elektronica het begeeft.

En wel essentieel: Duct Tape voor reparaties, een EHBO-set en een sneeuwschep om een noodonderkomen te bouwen, mezelf uit te graven als dat nodig is en veldkeuken/toiletkuil/windscherm/sneeuwpop te maken.

Gereedschap gram
Bushcraftmes Mora companion Carbon 111
Multitool Leatherman Squirt PS4 57
Kompas 35
Noodfluit 10
Sneeuwschep 450
Thermometer (met kompas) Coghlans 10
Duct Tape 1m 15
EHBO/naaisetje 50

Lichtgewicht rugzak

Als het gewicht in je rugzak afneemt, is een stevige rugzak met zwaar frame strikt genomen niet meer nodig. Een klassieke, standaard rugzak (en daarmee bedoel ik de merken als Osprey, Deuter, Vaude, Lowe Alpine) is van zichzelf al vrij zwaar, meestal een kilo of 2. Ultralight backpacks zitten rond de 800 gram omdat er wordt bespaard op het frame (die stangen die het gewicht moeten overbrengen van je rugzak naar je heupen). Tot een vulgewicht van 15 kg is het zonder stevig frame wel te doen. Als je er meer gewicht instopt, dragen ze niet comfortabel meer. Zo’n rugzak wordt de volgende stap. Eerst wat meer ervaring in de kou opdoen.

Advertenties

2 reacties op ‘Lichtgewicht paklijst voor de winter

  1. Ah. Dit wakkert fijn een ongebreideld consumentisme in me aan. Al mijn wolletjes naar de vuilbak en nieuwe donsjes ervoor in de plaats. Ik moe toch een beetje bijblijven…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s