Paklijst winter

Bij kamperen en rondtrekken in de sneeuw en onder de 0 graden is lichtgewicht reizen minder vanzelfsprekend:

  • warm en droog blijven zijn geen luxe maar noodzaak
  • water bevriest; je moet sneeuw smelten om aan drinkwater te komen
  • spiritus- en gasbranders zijn minder efficiënt of werken niet meer
  • verdwalen is niet meer alleen vervelend maar kan levensbedreigend worden

Lichtgewicht reizen is de kunst van het thuislaten en gebruik maken van wat je onderweg tegenkomt. Bij winterkamperen is het niet altijd veilig en soms onmogelijk om op je omgeving en vaardigheden te vertrouwen. Het aandeel spullen ‘voor het geval dat’ wordt daardoor groter dan bij zomerkamperen. Samen met warmere, zwaardere materialen zorgt dat voor een groter pakvolume en -gewicht.

20160224_080512
Sneeuwhol (of Quinzhee)

Toch kun je ook in de winter onder de 15 kilo blijven. Sommigen laten hun tent thuis. Ze bouwen elke dag een sneeuwhol, wat veel tijd kost en waar je diepe poedersneeuw nodig hebt. Dat vereist ervaring. Ik weet dat ik het in mijn bivakzak zonder sneeuwhol tot -15 ook wel uithoudt. Voor wat extra comfort en warmte neem ik mijn buitentent mee, die ik over mijn bivakzak kan opzetten. Een andere optie om gewicht te besparen, is de thermosfles thuis te laten en je drinkfles met de dop omlaag te dragen. Flessen bevriezen van boven naar beneden en zo blijft de drinkopening ijsvrij. Je drinkt dan hele dag koud water, of moet vaker sneeuw smelten voor een kop thee. Weer anderen laten hun brander thuis en vertrouwen op houtvuur. Het hangt van de omgeving, vaardigheden en je behoefte aan luxe af wat je mee moet nemen.

Onderdeel Gewicht (g)
Slapen
Buitentent Vango Banshee 200 met 4 haringen 800
Bivakzak Exped VentAir 620
Slaapzak Vaude Rotstein 950 1450
Lakenzak Sea to summit Reactor extreme 400
Slaapmat Thermarest NeoAir XLite Regular 350
Schuimmatje (ook als zitmatje) 100
Koken
Kookset MSR Reactor brander en pan (1,7 L) 550
Primus wintergas (450g) 450
Thermosfles Thermos Ultimate 900 ml 400
Fire steel Army Light my fire (incl. tondel) 85
Aansteker 25
Spork Optimus titanium opvouwbaar 23
Opvouwbare beker Wildo 0,6 L 46
Spons 7
Microvezeldoekje 30
Kleding thermo (aan: winterjas, thermoshirt, geïsoleerde broek, snowboots)
Donsjas Simond 350
Regenbroek Vaude Yaras II 270
Fleecetrui Human Nature 205
Thermoshirt Wed’ze (met col) 162
Thermolegging van Zeeman 115
Wanten Malaku dons waterdicht 151
Onderhandschoenen Wed’ze 35
Handschoenen fleece Quechua Forclaz 100 60
Muts dun fleece 64
Muts ditk 150
Buff winter fleece 40
Wandelsokken Quechua Arpenaz 100 warm 74
Boxer merinowol Fjellrap Bergans 70
Zonnebril 35
Skibril 80
Toiletartikelen
Handdoek microvezel 80
Dagcrème 50ml 65
Zonnebrandcrème 40ml 50
Lippenbalsem 15
Tandenborstel (bamboe kindertandenborstel) 20
Tandpasta 75ml 100
Tampon 4
Oordopjes 6
Gereedschap en elektronica
Bushcraftmes Mora companion carbon 111
Multitool Leatherman Squirt PS4 57
Sneeuwschep 450
EHBO-set (pleisters, verband, pillen, tekentang) 50
Thermometer Coghlans) 10
Telefoon Nomu S10 Pro 223
Telefoonlader 60
Garming Etrex 20 147
SPOT Gen3 GPS-tracker 136
Hoofdlamp Black Diamond 100 lumen 55
Kledingsborstel (voor sneeuw) 38
Reservebatterijen AA 24
Reservebatterijen AAA 11
Opbergen
Dry sac Osprey 30 L (voor slaapzak) 70
Dry sac Osprey 3 L (voor kleding) 25
Dry sac Lowe Alpine 2 L (voor donsjas) 25
Zip-lock zakje (toilettas) 3
Totaal gewicht (gram) 9032

Slapen
Het geheim voor een warme nacht is dons. Dons is tot een klein pakketje samen te drukken en geeft veel isolatie voor weinig pakvolume en gewicht. Mijn slaapzak (Vaude Rotstein 950) heeft een comforttemperatuur van -8 graden. Gecombineerd met een warme lakenzak (Sea to Summit Reactor Extreme), thermo-ondergoed en een donsjas, kwam ik hier bij -15 de nacht mee door. Als ik iets van dons koop, let ik op de Responsible Down Standard (RDS), een keurmerk voor diervriendelijk productie.

Mijn slaapmat (Thermarest NeoAir XLite) is eigenlijk niet geschikt voor koude omstandigheden. Toch heeft ook die de -15 overleefd. Voor extra isolatie neem ik een goedkoop, lichtgewicht schuimmatje mee. Hier kan ik ook op zitten als ik pauze neem.

Ik ga met een tent (Vango Banshee 200, in de link zie je de Vango Banshee Pro, dit is het nieuwere model) én bivakzak (Exped VentAir) op pad. Ik heb nog een andere tent die 500 gram lichter is (Nordisk Telemark 1 LW + grondzeil) maar omdat ‘ie zo klein is heb ik daarin veel last van condens. Strikt genomen kan de bivakzak wel thuisblijven, maar mét ben ik veel flexibeler. Bij helder weer kan ik buiten liggen en sterren kijken. Ik kan een sneeuwhol bouwen om in te slapen. En bij trektochten met een groep is een bivakzak altijd verplicht voor noodgevallen.

img_20181202_141401_5391476518221.jpg

Koken
Gas en spiritus zijn onder het vriespunt niet betrouwbaar. De meeste winterkampeerders nemen daarom een bezinebrander mee. Voor wie, zoals ik, geen benzinebrander heeft, is wintergas een oplossing. In Noorwegen werkte dit bij -15 nog prima. Het voordeel van gas is dat het licht is. De brander zelf is wel wat zwaarder dan een ultralichte variant. Dat komt omdat de pan en de brander (MSR Reactor) een geïntegreerd systeem zijn waardoor je snel een liter water aan de kook hebt. Dat lijkt luxe, maar in de sneeuw moet je meerdere keren per dag drinkwater smelten.

Een thermosfles (Thermos Ultimate 900 ml) is handig om door de dag heen drinkbaar water te hebben. Deze thermosfles is wat duurder, maar was de lichtste die ik kon vinden (250 gram lichter dan een goedkope thermosfles van Decathlon). Water in een gewone fles bevriest snel. Op de rest van het kookgerei bespaar ik gewicht met mijn titanium spork (Optimus) en door bord en bestek thuis te laten.

Microvezeldoekjes zijn ideaal om mee af te drogen, schoon te maken en om je brander in te wikkelen zodat je pan niet beschadigd.

Ik heb altijd een fire steel (Light my Fire) mee als back-up voor het geval de aansteker het begeeft.

DSC02351

Kleding
Naast een extra broek, extra (dunne) fleecetrui, regenbroek en waterdichte jas heb ik een aardige verzameling thermokleding mee. Bijna alles komt van Decathlon. Mijn donsjas is voor als ik stil zit of in de slaapzak lig (Simond Alpinisme). Hij is klein en licht en veel warmer dan de warmste trui.

Winterkleding gaat meestal in laagjes. Dat betekent: twee paar handschoenen, twee mutsen, een thermobroek onder een gewone broek. Zodat je iets uit kunt trekken als je beweegt, en iets aan kunt trekken als je stil zit. In mijn waterdichte wanten (Malaku) zit ook dons. Ik heb ze een maat te groot gekocht zodat er nog dunne handschoenen onder kunnen. Zo kan ik mijn vingers gebruiken als dat nodig is zonder dat ze direct bevriezen. Ik heb ook nog een paar normale fleecewanten mee voor tijdens het wandelen. De onderhandschoenen alleen zijn dan te koud, en de waterdichte wanten te warm.

Op mijn hoofd heb ik een simpele, dunne fleecemuts (Wed’ze skimuts) die ik ’s nachts over mijn ogen kan trekken. Daar overheen kan nog een warme muts. Een buff gebruik is als sjaal of gezichtsbescherming bij wind.

En aan mijn voeten zo’n zelfde systeem: dunne synthetische sokken (geen katoen, nóóit katoen, dat wordt koud als het nat is), warme wollen of synthetische sokken en snowboots (Columbia). Daar overheen draag ik gamaschen (legerdump) zodat er geen sneeuw in mijn schoenen komt.

Ik draag (merino)wollen boxershorts die warm zijn en snel drogen. Heel sexy. En ze gaan niet stinken, dus je kunt ze gerust twee weken aanhouden. Ook heel sexy.

img_20190121_134455_540127408686.jpg

Toilettas
Met winterkamperen is vette dagcrème en een potje vaseline geen overbodige luxe. Als je huid vettig is, bevriest ‘ie minder snel. Ook zonnebrandcrème is nodig.

Wat áltijd thuis kan blijven is een toilettas. Zonde van die 150 gram. Toiletspullen stop ik in een ziplock zakje of in een wasnetje voor BH’s.

Elektronica
Elektronica is zwaar. Ik probeer het zoveel mogelijk thuis te laten. Maar in de winter ontkom ik er niet aan om mijn GPS-apparaat (Garmin Etrex 20) mee te nemen. Ik heb een rugged phone die het in Finland bij -30 nog deed, maar daar wil ik niet te afhankelijk van zijn. Verder neem ik een GPS-tracker (SPOT Gen3) en hoofdlamp (Black Diamond Ion) mee.

De meeste winterkampeerders maken een enorm ding van een goeie, zware hoofdlamp vanwege de korte dagen. Ik gebruik mijn hoofdlamp eigenlijk nooit omdat ik onthoud waar ik mijn spullen heb gestopt en liever aan het donker wen dan alleen de lichtbundel voor me te kunnen zien. Ik heb hem alleen maar mee voor noodgevallen.

img_20181112_132756376735944.jpg

Gereedschap
Mijn mes (Mora Companion) is zwaar. Ik gebruik hem niet alleen om mijn brood te smeren, maar ook om hout te kloven voor een vuurtje. Daar tegenover staat de kleinste multitool die ik kon vinden (Leatherman Squirt PS4).

Potentieel overbodig: een thermometer (Coghlans) en kompas. Die geven me nog een beetje gevoel van controle als alle elektronica het begeeft.

En wel essentieel: Duct Tape voor reparaties, een EHBO-set en een sneeuwschep om een noodonderkomen te bouwen, mezelf uit te graven als dat nodig is en veldkeuken/toiletkuil/windscherm/sneeuwpop te maken.

IMG_20190121_133903_071

Totaal gewicht (~15 kg)
In de winter neem ik een stevige 65 liter rugzak mee (Lowe Alpine Kongur – 1,8 kg).

Bij het totaalgewicht komen ook sneeuwschoenen (Tubbs Journey 25 – 2 kg) en wandelstokken met sneeuwroset (Enkeeo – 540 g).

De meeste ruimte en gewicht gaan naar eten (2 kg) en drinken (2 L = 2 kg).

img_20190116_1222551561760132.jpg

Advertenties